ASAT

Terug Terug naar het overzicht

Ook wel bekend als:
serumglutamine-oxaloazijnzuur transaminase, SGOT
Officiële naam:
aspartaat aminotransferase
Verwante testen:
ALAT, alkalische fosfatase, bilirubine, leverfuncties

In vogelvlucht

Waarom deze test?

Om vast te stellen of iemand een leverziekte heeft.

Welk materiaal?

Bloed

Monster

Wat wordt getest?

De test bepaalt de hoeveelheid van het enzym aspartaataminotransferase (ASAT) in bloed. Een enzym is een eiwit dat cellen helpt om een bepaalde stof om te zetten in een andere stof. ASAT is vooral in de lever aanwezig en in dwarsgestreept spierweefsel (hart- en skeletspieren).

Normaal is de hoeveelheid ASAT in het bloed laag. Bij beschadiging van de lever- of spiercellen komt ASAT vrij in het bloed.

Hoe wordt het materiaal verkregen?

Een buisje bloed wordt afgenomen uit een ader aan de binnenkant van de arm, meestal in de plooi van de elleboog. Om deze ader goed te kunnen zien en voelen wordt een stuwbandje strak om de bovenarm getrokken. In de ader wordt geprikt met een holle naald waardoor het bloed in het buisje wordt gezogen. De naald wordt maar één keer gebruikt en daarna vernietigd.

De test

Wanneer wordt deze test gedaan?

De ASAT-test wordt aangevraagd wanneer de dokter leverschade vermoedt. Klachten die wijzen op leverschade zijn: donkere urine, misselijkheid, overgeven, opgezwollen buik, plotseling aankomen in gewicht en buikpijn. Leveraandoeningen kunnen ontstaan door virussen, overmatig alcoholgebruik, erfelijke aandoeningen of door geneesmiddelen.

Meestal wordt ASAT aangevraagd in combinatie met andere tests die inzicht bieden in de toestand van de lever, zoals de alkalische fosfatase, ALAT en bilirubine. Met name de combinatie van ASAT en ALAT enzymactiviteit geeft informatie over de ernst van eventuele afwijkingen. Bij geringe schade is ALAT groter dan ASAT. Bij ernstiger schade aan de parenchymcellen van de lever is ASAT groter dan ALAT. Dit komt doordat ASAT met name in de kleine "energie centrales" (mitochondriën) binnen in de cel voorkomt. Pas bij ernstiger celschade gaan ook deze kapot. ASAT is ook hoger dan ALAT bij (hart)spierschade. De ASAT-test wordt hier vrijwel niet voor gebruikt, omdat hier specifiekere testen (o.a. creatininekinase) voor zijn.

Wat betekent de uitslag?

Normaal:

Bij gezonde mensen (zonder leverproblemen en geen spierschade) is de hoeveelheid ASAT minder dan 25 U/l.

Licht verhoogd:

Een lichte verhoging (in de regel een uitslag <50-75 U/l) van ASAT kan duiden op alcoholmisbruik. Maar er zijn ook aandoeningen als tumoren, blokkade van de galwegen en levercirrose die licht verhoogde ASAT waarden veroorzaken.

Injecties in de spieren kunnen de ASAT-waarden verhogen, net zoals te uitgebreide spieroefeningen. Gebruik van medicijnen of drugs kunnen ook de aanmaak van ASAT beïnvloeden, zodat hogere waarden worden gevonden. De arts moet voor een juiste interpretatie daarom altijd weten welke omstandigheden voor de patiënt gelden.

Sterk verhoogd:

Sterk verhoogde ASAT-waarden (in de regel een uitslag >250 U/l) komen voor bij leverontstekingen (hepatitiden), al dan niet veroorzaakt door een virus. De hoge waarden kunnen maanden aanhouden.

Verlaagd:

Bij zwangerschap kan de ASAT-waarde verlaagd zijn.

Nog vragen?

De informatie over deze test komt van deskundigen uit het ziekenhuislaboratorium. Daar worden dagelijks vele honderden testen uitgevoerd. Laboratoriumspecialisten zorgen er voor dat dit op een veilige en juiste manier gebeurt. Zij adviseren de dokter bij afwijkende uitslagen en ingewikkelde problemen.

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog een vraag? Stel deze aan een klinisch chemicus.

2014 Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde, laatst bijgewerkt 12-01-2011

Terug Terug naar het overzicht

Copyright © 2014 Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde | Disclaimer | Colofon